نقش آموزش مجازی در یادگیری دانش آموزان

مقدمه

اساساً انگیزش به مطالعه و درس خواندن، تحرک لازم برای موفقیت و دست‌یابی به اهداف آموزشی یک موسسه به‌ شمار می‌آید. بنابراین انگیزش تحصیلی ضمن آنکه علاقه آموزشی و تحصیلی فرد را به ‌وجود می‌آورد به پیشرفت تحصیلی دانش آموزان کمک می‌کند.

احساس خودکارآمدی هر دانش آموز و انگیزش تحصیلی آنها در تعامل با معلمان و سایر دانش آموزان و عوامل اجتماعی شکل می‌گیرد. لذا می‌توان انتظار داشت که روابط اجتماعی و تعامل با دیگران از اهمیت خاصی برخوردار باشد.

امروزه با پیشرفت ارتباطات اجتماعی، امکان تعامل اجتماعی و اطلاعاتی بین همه افراد جامعه به ‌وجود آمده است و اینترنت به‌عنوان عامل پیوند بین ‌فردی در فضای مجازی محسوب می‌شود. به ‌منظور ارتقای کیفیت آموزش در مراکز علمی و آموزشی در کشورهای توسعه ‌یافته دنیا، استفاده از فناوری‌های ارتباطی به ‌خصوص استفاده از اینترنت تشویق و تبلیغ می‌شود.

تحقیقات متعددی مفید بودن فناوری‌های ارتباطی در آموزش را مورد ارزیابی قرار داده‌اند که نتایج متفاوتی را نشان می‌دهند. بنابراین برای شناخت بهتر تاثیرگذاری استفاده از اینترنت، توجه به جنبه‌هایی از احساس خودکارآمدی، انگیزش تحصیلی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان ضروری خواهد بود.

محیط های آموزشی آنلاین، یکی از محرک ترین و مهیج ترین و غنی ترین ابزارهای آموزشی و یادگیری است. محیط های آموزشی آنلاین وابسته به اینترنت، فرصت های دراز مدت فرآهم می آورند و موجب افزایش کارایی فرآیند یاددهی – یادگیری و همچنین افزایش اعتماد به نفش دانش آموز می شوند.

هدف از پژوهش حاضر، پاسخ به این سوال مهم بوده است: ” استفاده از رسانه های آموزشی و فضای مجازی چه نقشی در یادگیری مطالب درسی توسط دانش آموزان دارد؟ میزان استفاده دانش آموزان از رسانه های فضای مجازی چقدر است؟”

نتایجی که از این تحقیق به دست می آیند به خوبی می توانند راهگشای معلمان و دست اندرکاران امر آموزش و پرورش باشند؛ چرا که این تحقیق بیان می کند دانش آموزان دوره های ابتدایی و متوسطه اول تا چه میزان به استفاده از فضای مجازی علاقه مند هستند.

آموزش مجازی

آموزش مجازی، فراگیری خلاقانه ای است که ضمن تغییر در پروسه آموزش و  یادگیری و مدیریت اطلاعات، در گسترش و پایدار نمودن فرهنگی ICT نقش کلیدی و محوری دارد.

آموزش مجازی با استفاده از رشد صنعت فناوری اطلاعات و ارتباطات از راه‌ کارهای جدید گسترش عدالت آموزشی در دنیای حال حاضر به شمار می رود و بنا بر اعلام کارشناسان و متخصصان فنآوری اطلاعات و ارتباطات تا چند سال  آموزش آنلاین مبتنی بر فضای الکترونیک روش متعارف آموزشی در جهان خواهد بود.

به نظر کارشناسان  یادگیری الکترونیکی شرایطی را به مهیا می کند که در آن میتوان اطلاعات موجود را دستکاری کرد یا متحول کرد.  آموزش در این متد، تولید محصولات نوین است نه بازگرداندن اطلاعات دریافت شده و بدون تحول. در این نوع آموزش راه حل های نوینی جهت مسائل پیدا می شود.

آموزش بر پایه فناوری اطلاعات به متد آموزش مجازی، این امکان را به دانش فراگیران می دهد که به صورتی فعالانه و نوآورانه بیندیشند و از این ایده ها به صورت مشترک استفاده کنند.

نقش یادگیرنده در جریان آموزش مجازی

آموزش مجازی اکنون به معنای بهره وری از متد های به روز کامپیوتری انتقال اطلاعات درسی به فراگیران است. تعریف گفته شده در حقیقت تعریف آموزش الکترونیکی است ولی از آنجا که در حال حاضر نوع شیوه ارائه آموزش این متد، روش های یارانه ای است اغلب این دو اصطلاح را به جای هم به‌کار می برند.

آموزش الکترونیکی به مجموعه گسترده ای از نرم افزارهای کاربردی و متد های آموزش بر پایه  فناوری اطلاعات اعم از رایانه، CD، شبکه، اینترنت، اینترانت و غیره گفته میشود که شرایط آموزش را برای هر شخص در هر حوزه، در هر زمان و مکان به صورت دائم مهیا می سازد.

آموزش مجازی مبتنی بر فناوری نوین اینترنت

هر فرد برای رویارویی با تغییرات  دنیای مدرن باید به طور مداوم در حال یادگیری و بازآموزی باشد. این ویژگی در عصر حاضر موجب شده است تا به طور مداوم بر درخواست آموزش و فرصت برای یادگیری افزوده شود. میزان موفقیت هر جامعه نیز وابسته به توان دانش پژوهانی است که درگیر فرایند یادگیری همیشگی هستند.

نظام آموزشی در این فرایند به عنوان مهم ترین رکن هدایت کننده به سمت این جامعه اطلاعاتی و تشکیل سرمایه انسانی مناسب ، دارای مهم ترین نقش می باشد. آموزش مجازی و آموزش های مبتنی بر فناوری نوین اینترنت، با تغییرات بنیادینی که در مفاهیم آموزش سنتی ایجاد کرده است، توانسته است بسیاری از ناکارآمدی های سیستم های سنتی آموزشی را رفع کرده و دگرگونی های اساسی را در آموزش به وجود آورد.

جایگزین کردن مفهوم آموزش مجازی به جای آموزش سنتی در حال حاضر، یکی از نوید دهنده ترین و روبه رشدترین دستاوردهای پیشرفت فاوا می باشد.

تا چند سال پیش افراد برای آموزش و یادگیری، نیاز به زمان و مکان مشخصی داشتند ولی امروزه با پیشرفت فناوری های رایانه و اینترنت و گسترش آموزش مجازی تاحدودی این نیازها از بین رفته است و هر کسی به زودی قادر خواهد بود هر چیزی را در هر زمان و مکان یاد بگیرد.

این امر در سایه نظام جدیدی از آموزش صورت می گیرد که آموزش الکترونیکی نامیده میشود. آموزش مجازی می تواند با به کارگیری راهبردهای مشکل گشا در موقعیت های یادگیری تفکر خالقانه را حمایت کند.

فناوری می تواند با ارائه موضوعات، تنگناها و مشکلاتی که از فعالیت های اصیل و معتبر سرچشمه گرفته اند امکانی برای یادگیری بهتر را فراهم آورد.

فناوری های یادگیری و یاددهی مبتنی بر کامپیوتر، آموزش مبتنی بر وب، دانشگاه مجازی، کلاس مجازی برخط که در سایه توسعه شبکه های گسترده جهانی امکان پذیر گشته اند، راه را بر ظهور شیوه های نوین آموزش هموار ساخته اند.

بنابراین امروزه با رشد این فناوری ها دیگر یادگیری به همان شیوه معلم، شاگردی مدنظر نیست بلکه به دنبال یادگیری خلاق با بکارگیری شیوه های آموزش مجازی هستیم.

شیوه یادگیری در آموزش مجازی

متد فراگیری در آموزش مجازی به شکل برخط و نا برخط می باشد. در نوع اول شخص به تنهایی مستقل از مکان وقت آموزش می تواند محتوی آموزشی را دریابد.

در کلاس مجازی، دروس  به شکل چندرسانه ای بر روی سایت آموزش قرار داده می شوند و شخص با رفتن به آن می تواند محتویات درس را دریافت کند اما در نوع نابرخط محتویات درس به صورت لوح های آموزشی چند رسانه ای درست و به فرد داده می شود تا از آن استفاده کند.

شیوه یادگیری در آموزش مجازی به صورت برخط و نا برخط می باشد.  در نوع اول فرد خود به تنهایی مستقل از مکان و زمان آموزش می تواند محتوی آموزش الکترونیکی را را در یابد. در کلاس مجازی برخط درس ها به صورت چند رسانه ای روی سایت مرکز آموزش قرار داده می شوند و فرد با مراجعه به آن می تواند محتویات درس را دریافت کند.

معلم نیز در زمانی مشخص برای ارائه نکات و یا پاسخ به سؤال یادگیرندگان در محیطی مانند ویدئو کنفرانس حاضر می شود. ولی در نمونه نابرخط محتویات درس به صورت سی دی های آموزشی چند رسانه ای تهیه شده و به فرد داده می شود تا از آن استفاده کند.

ظهور فناوری های نوین اطلاعاتی و ارتباطی از قبیل رایانه ها و شبکه های اطلاعاتی اینترنتی و اینترانتی به حوزه آموزش و پرورش و دانشگاهها، موقعیت مناسبی است برای انجام یک سری از اصلاحات و نوآوری های آموزش مجازی که حاصل آن افزایش کارایی و اثربخشی نظام آموزش و پرورش خواهد بود.

فراگیران در فضای اینترنت، با توجه به علایق خود، می توانند در تیم های یادگیری ویژه عضو شوند. این تیم ها به فعالیت های ویژه ای مانند طراحی یا فعالیت های شناختی به شکل آموزش مجازی می پردازند.

ابزار و روش های پژوهش

پژوهش حاضر با هدف بررسی استفاده از رسانه های آموزشی و فضای مجازی در یادگیری مطالب درسی توسط دانش آموزان و میزان استفاده دانش آموزان از رسانه های فضای مجازی انجام شده است.

در این تحقیق میدانی جامعه مورد مطالعه، دانش آموزان دختر پایه دوم تا ششم دوره ابتدایی و دانش آموزان دختر پایه هفتم و نهم دوره متوسطه تعیین شدند.

تعداد افراد جامعه آماری در این پژوهش، 145 نفر می باشد. طرح پژوهشی حاضر در مدارس ناحیه 2 آموزش و پرورش شهر اصفهان اجرا شده است (بنا بر دلایل اخلاقی و رعایت حریم خصوصی آموزشگاه ها، از بردن نام مدارس مربوطه خودداری شده است.) این طرح در دو قسمت مجزا برای دوره ابتدایی و دوره متوسطه اجرا و سپس نتایج ثبت شدند.

در قسمت اول تحقیق، برای ارزیابی میزان علاقه دانش آموزان دوره ابتدایی و استفاده آن ها از فضای مجازی، یک کانال تلگرامی علمی – آموزشی راه اندازی شد و مطالب جذاب علمی مرتبط با دروس هر یک از پایه های دوم تا ششم ابتدایی در آنجا قرار داده شد.

اطلاعات ورود به کانال علمی توسط یک اطلاعیه به دانش آموزان و خانواده آنها ابلاغ شد. نتایج نشان دادند که تعداد افرادی که از این کانال استفاده می کنند تنها 10 درصد کل افراد هستند.

برای اثر بخشی بهتر آموزشی، با همکاری معلمان هر یک از پایه ها برنامه های آموزشی برخی از دروس، توسط ارائه فیلم و اسلاید آموزشی در کلاس درس اجرا شدند.

در بخش بعدی و در یک زمان 45 دقیقه ای کلاس درس دوره ابتدایی، سوالات کتبی مربوط به دروس هر پایه به دانش آموزان داده شد و از آنها خواسته شد به آنها پاسخ دهند.

نتایج نشان دادند که میزان استقبال از نمایش فیلم آموزشی بسیار بیشتر از حل کردن سوالات به صورت کتبی بود. علاقه دانش آموزان دوره ابتدایی بیشتر به صورت استفاده از رسانه های دیداری و شنیداری (فیلم – اسلاید – سرود و نقاشی) می باشد.

استفاده از رسانه های فضای مجازی و گرایش به استفاده از اینترنت برای انجام تحقیقات دانش آموزی و یادگیری دروس، بسیار کمتر از سایر دوره های درسی ارزیابی شد (نمودارهای 1 تا 5، این نتایج را به خوبی نشان می دهند).

 

در بخش دوم این پژوهش، هدف اصلی این طرح در دوره متوسطه اول و در کلاس های هفتم و نهم بررسی شد. کانال های آموزشی درسی برای دانش آموزان راه اندازی شد و از آنها خواسته شد در این کانال های تلگرامی عضو شوند و تکالیف خود را دریافت کنند و همچنین از مطالب کمک آموزشی آن نیز برای یادگیری بهتر دروس استفاده کنند.

نتایجی که به دست آمد نشان دادند میزان علاقه دانش آموزان دوره هفتم متوسطه به استفاده از فضای مجازی بخصوص کانال های تلگرامی بسیار بالا می باشد.

از آنجاییکه دانش آموزان دوره هفتم، پس از ورود به مقطع متوسطه با افت درسی شدیدی مواجه می شوند، لذا برای اینکه وضعیت درسی خود را بهبود ببخشند ملزم به استفاده از مطالب کمک آموزشی بیشتری هستند. معلمان پایه هفتم و نهم و دبیران محترم، در این راستا با ما همکاری لازم را به عمل آوردند.

دانش آموزان کلاس نهم، از هر چهار منبع آموزشی به صورت یکنواخت و با اندکی تفاوت استفاده می کنند. بیشترین آمار فضای مجازی در دانش آموزان کلاس نهم به اینترنت و کتاب های کمک درسی مربوط می شود.

از سویی دیگر، دانش آموزان دوره متوسطه، مهارت های لازم را برای استفاده از فضای مجازی و اینترنت دارند و به خوبی می توانند تحقیقات خود را با استفاده از فضای اینترنت انجام دهند و یا مطالب آموزشی را بیابند.

نتایج

یافته های به دست آمده از این پژوهش نشان داده است که اجرای فرآیند یاددهی – یادگیری در مدارس به عوامل مختلفی بستگی دارد.

با توجه به اینکه فضای مجازی و استفاده از فضای اینترنت آسیب های خاص خود را دارند، نحوه صحیح استفاده از این فضاها به مشارکت والدین و معلمان آموزشی و مدیران مدارس نیاز دارد.

از آنجایی که کاربران اینترنتی برای یافتن پاسخ سوالات خود صفحات مختلف اینترنت را مورد جستجو قرار می دهند، لذا احساس توانمندی و کارآمدی علمی آنها افزایش می یابد و موجب می شود که در مسیر آموزش و یادگیری توانمند شوند.

بر اساس یافته های این پژوهش، دانش آموزان دوره ابتدایی توسط ابزارهای مجازی مانند فیلم، موسیقی و اسلایدهای متحرک رنگارنگ، بهتر دروس خود را یاد میگیرند و برای ادامه فرآیند آموزشی، علاقه بیشتری از خود نشان می دهند.

دانش آموزان دوره ابتدایی، مهارت زیادی در استفاده از اینترنت ندارند به همین دلیل است که میزان گرایش آنها به فضای مجازی بسیار کمتر است.

دانش آموزان دوره متوسطه به خوبی می توانند از اینترنت و کانال های تلگرامی استفاده کنند و لذا استقبال آنها از فیلم های آموزشی که در کانالهای علمی قرار داده شد، بسیار زیاد ارزیابی شد.

به طور کلی باید گفت که رسانه های مجازی، فیلم های آموزشی و اینترنت در آموزش دانش آموزان نقش اساسی دارند. تنها تفاوت دو مقطع متوسطه و دوره ابتدایی در استفاده از فضای مجازی در این است که تمام فرآیند اجرایی و استفاده از فضای مجازی در دوریه ابتدایی باید با کمک والدین و آموزگاران انجام شود اما در دوره ابتدایی، این کار با مشارکت والدین و همکاران مدرسه اجرا می شود و این امکان وجود دارد که با نظارت والدین، دانش آموزان بتوانند تا 60 درصد کار را خودشان انجام دهند.

 

 

  • سها, سها ال ام اس, سامانه هوشمند آموزش, سها lms, سامانه سها
  • 0 کاربر این را مفید یافتند
آیا این پاسخ به شما کمک کرد؟

مقالات مربوطه

آموزش ثبت سفارش

در صورت داشتن هر گونه سوال یا بروز هر مشکلی با تیم سهابان تماس بگیرید

آموزش ثبت نام در سایت

در صورت داشتن هر گونه سوال یا بروز هر مشکلی با تیم سهابان تماس بگیرید

تفاوت ویدیو کنفرانس و وب کنفرانس چیست؟

  پیشرفت تکنولوژی و به وجود آمدن ابزارهای ارتباطی همچون ویدیو کنفرانس و وب کنفرانس باعث شده که...

LMS یا وب سایت ؟

مدارس مدرن، امروزه به وب سایت های حرفه ای مجهز شدند که پاسخ گوی بسیاری از نیازهای آنان پیرامون...

5 دلیل اهمیت آموزش آنلاین

مفهوم آموزش سنتی طی دو سال اخیر تغییر اساسی کرده است. حضور فیزیکی در کلاس درس تنها گزینه یادگیری...